Plaatsen

Gedeelte van de stadsuitbreiding Nieuwpoort zoals dit van vóór 1344 tot omstreeks 1470 de bebouwde begrenzing van de zuidoostzijde van de stad vormde. Het gebied had dezelfde omvang ais de huidige wijk Nieuwpoort. Na verwoesting van de stad In 1466 door Gelderse troepen is bij de wederopbouw de stad naar binnen verlegd met als grens de huidige stadsgracht. Het gebied van de oude Nieuwpoort bleef verder tot de Tweede Wereldoorlog onbebouwd. Van bebouwing is niets anders bewaard gebleven dan de fundamenten van het cisterciénzerklooster Onze Lieve Vrouweberg (Mariënberg) dat in 1394 door Arnold van Egmond werd gesticht. 

Met de nieuwe stadsgrens van na 1466 kwam het klooster vrij in het veld te liggen waardoor het in 1482 door Utrecht gebruikt kon worden om de dan net weer opgebouwde stad te bestoken. Toen de Utrechters na enige weken moesten opbreken zijn de toen gehavende restanten van het klooster door de lJsselsteiners tot op de grond afgebroken. Het klooster werd later in de binnenstad opnieuw opgebouwd. In 1937,1938 en 1956 zijn er opgravingen gedaan op de plaats waar men het klooster vermoedde. Hierbij werd het priesterkoor van de kerk blootgelegd samen met de noord- en zuidmuur en de muren van de kloostergang en enkele aangrenzende vertrekken. Het gebied van het klooster is bij de nieuwbouw van 1948-1960 onbebouwd gebleven en tot archeologisch monument verklaard.

Situatie rond 1570:

E STADHUIS: Met de bouw van het (tweede) stadhuis moet men omstreeks 1538 zijn aangevangen. Een stadhuis was per definitie van steen en had dikwijls het aanzien van een kasteelachtig huis. Het gebouw moest een mogelijke stadsbrand kunnen doorstaan omdat onder meer alle belangrijke bescheiden daar werden bewaard.

Hoek kan hier betrekking hebben op de hoek van de Zuid-IJsseldijk en de Achterslootsedijk of op de aanwezigheid van de localiteit Knollemanshoek (vroeger Snodelhoek) op het uiteinde (of de hoek) van het gebied van het IJsselsteinse schoutambt.

Over de benamingen hoog en laag, zie tiendblok nr. 7. Biezen is een vrij algemene benaming die betrekking heeft op de plant matten- of stoelenbies (Latijn: scirpus lacustris), een ondersoort van de bies. Het is een moerasplant, veel voorkomend langs oevers. De Biesbos voldoet bij uitstek aan dit beeld. Een biezenpolder komt o.m. ook voor bij Vianen.