Plaatsen

II  Enkele historische gegevens over het Gein

In 1148 IS de vaart van Utrecht naar de IJssel gegraven om de stad Utrecht weer een scheepvaartverbinding te geven met de Rijn Op het einde van deze vaart, die later Doorslag genoemd wordt, lag een dam, waar de goederen werden overgeslagen Deze dam lag waarschijnlijk tot kort na 1200 ter hoogte van de Randdijk Tussen 1200 en 1217 is deze dam verplaatst naar de omgeving van de huidige Geinbrug Bij deze dam is het plaatsje het Gein ontstaan, waarin 1217 een kerk wordt gesticht en dat in 1294 stadsrechten krijgt In de loop van de 13e en 14e eeuw wordt het stadje meermalen verwoest. Na 1402 is er dan ook bijna niets meer van het stadje over dan de kerk en de pastorie. In 1423 wordt bij de kerk het klooster Nazareth gesticht, dat in 1572 wordt verlaten. De plaats waar het stadje gelegen heeft, is de boomgaard ten oosten van de Doorslag bij de huidige Geinbrug.

Situatie rond 1570:

1 HOEKTOREN KASTEEL genaamd Het Hoeregat: Veel torens hadden in de volksmond een bijnaam die soms een interessante geschiedenis heeft. Het is niet ondenkbaar dat in deze toren de plaatselijke prostituees hun klanten afhandelden. Vaak vonden dergelijke bezigheden plaats in de buurt van de stadsmuur of -wal (vergelijk de naam 'walletjes').

Gedeelte van de stadsuitbreiding Nieuwpoort zoals dit van vóór 1344 tot omstreeks 1470 de bebouwde begrenzing van de zuidoostzijde van de stad vormde. Het gebied had dezelfde omvang ais de huidige wijk Nieuwpoort. Na verwoesting van de stad In 1466 door Gelderse troepen is bij de wederopbouw de stad naar binnen verlegd met als grens de huidige stadsgracht. Het gebied van de oude Nieuwpoort bleef verder tot de Tweede Wereldoorlog onbebouwd. Van bebouwing is niets anders bewaard gebleven dan de fundamenten van het cisterciénzerklooster Onze Lieve Vrouweberg (Mariënberg) dat in 1394 door Arnold van Egmond werd gesticht. 

Met de nieuwe stadsgrens van na 1466 kwam het klooster vrij in het veld te liggen waardoor het in 1482 door Utrecht gebruikt kon worden om de dan net weer opgebouwde stad te bestoken. Toen de Utrechters na enige weken moesten opbreken zijn de toen gehavende restanten van het klooster door de lJsselsteiners tot op de grond afgebroken. Het klooster werd later in de binnenstad opnieuw opgebouwd. In 1937,1938 en 1956 zijn er opgravingen gedaan op de plaats waar men het klooster vermoedde. Hierbij werd het priesterkoor van de kerk blootgelegd samen met de noord- en zuidmuur en de muren van de kloostergang en enkele aangrenzende vertrekken. Het gebied van het klooster is bij de nieuwbouw van 1948-1960 onbebouwd gebleven en tot archeologisch monument verklaard.