de tijdlijn van de geschiedenis van IJsselstein

In 1342 werd te Eiteren een Cisterciënzerabdij gesticht. Dit klooster blijkt in 1349 verwoest te zijn. In dat jaar vraagt namelijk het generaal kapittel aan de abdijen van de omliggende streken hulp en bijstand om de verdreven monniken te steunen en het klooster weer op te bouwen. De eerstvolgende vermelding van het klooster is pas in 1394, waarbij het klooster als priorij opnieuw gesticht is op het terrein genaamd de "Nieuwpoort" bij IJsselstein.

BRANDSTICHTING.

In het grote conflict tussen de graaf van Holland en de Utrechtse bisschop Jan van Arkel streed heer Arnold van IJsselstein voor de Hollandse partij, in Utrecht de Gunterlingen genaamd. Als wraak voor Arnolds aandeel in het beleg van Utrecht, het jaar daarvoor, verbrandde de bisschop IJsselstein. In juli werd de vrede getekend, niettegenstaande bleef Arnold een grote vijand van de bisschop.

Er zijn aanwijzingen dat het met deze brandstichting is meegevallen en dat er beperkte schade is geweest.

September 1348 CISTERCIENSER ABDIJ TE EITEREN VERNIELD.

Tweede wraakactie van bisschop Jan van Arkel tegen IJsselstein. Waarschijnlijk heeft geen belegering van de stad plaatsgevonden, maar beperkte de bisschop zich tot het in puin schieten van de Cistercienser abdij te Eiteren, dit als wraak voor het platbranden van Jutfaas door de graaf van Holland. Dat de stad of het kasteel niet werd aangepakt, zou erop kunnen wijzen dat er voldoende versterkingen waren.

In 1349 werd het klooster in of bij Eiteren door rondtrekkende troepen verwoest. Misschien is het in 1350 hersteld of herbouwd, want uit documenten blijkt dat het in 1360 is afgebroken en toen vermoedelijk opgeheven.

20 april - 15 mei 1349 BELEGERING.

Gedurende vijf weken werd de stad onder leiding van de maarschalk van de bisschop en zijn Utrechtse troepen belegerd. De bedoeling was om de stad te dwingen zich over te geven en de vrede met Utrecht te ondertekenen. Heer Arnold gaf niet toe en spande te Keulen een proces tegen de bisschop aan wegens verregaande smaad en onrecht hem en zijn stad aangedaan. Dat IJsselstein zo'n langdurig beleg heeft kunnen doorstaan, doet vermoeden dat de verdedigingswerken in goede staat en volledig waren.

Het oudste bewijs van de IJsselsteinse schutterij stamt uit 1447 als we een ordonnantie van het 'St Jorisgilde' aantreffen waarin de rangorde is geregeld die aangenomen moest worden tijdens de jaarlijkse processie naar Eiteren. Overigens is een akte bekend uit 1359 waarin al sprake is van IJsselsteinse manschappen die naar Den Haag worden gestuurd.