Master record (Terug naar overzicht)

Onderwerp
de Waag / het Waaggebouw
Afbeelding
Van 1779
Tot heden
Aantekeningen

Deze Waag is van 1779 maar kent een veel oudere geschiedenis. Het weegrecht was voor IJsselstein heel belangrijk. Vanaf 1345 sprak men van de Baronie van IJsselstein. Een gebied dat tot 1795 bijna de helft van de Lopikerwaard besloeg en zich tot een ha... meer

Deze Waag is van 1779 maar kent een veel oudere geschiedenis. Het weegrecht was voor IJsselstein heel belangrijk. Vanaf 1345 sprak men van de Baronie van IJsselstein. Een gebied dat tot 1795 bijna de helft van de Lopikerwaard besloeg en zich tot een half soeverein ‘staatje’ ontwikkelde. De baron van IJsselstein zwaaide hier de scepter. Dat was zo dwingend dat iedere boer in de Baronie verplicht was zijn koopwaar en vee via de stadswaag te verhandelen. Dat leverde de Baronie flinke accijnzen op. Het recht om te wegen werd verpacht aan een waagmeester. De laatste IJsselsteinse waagmeester was Jopie Geurts die in 1960 nog in functie was. In het waaggedeelte zie je een ingemetselde gedenksteen uit een vorig waaggebouw. Op de steen uit 1599 het stadswapen met weegbalans en opschrift. De tekst: ‘Weecht wel doet ellick recht’ waarschuwt ons om geen fraude te plegen! Het is bijzonder dat het weeggedeelte nog helemaal intact is. De ‘grote’ balans (uit 1767) kan naar buiten worden uitgeschoven. Er is ook nog een ‘kleine’ balans. Die hangt nu aan de muur maar werd vroeger gebruikt om op locatie te kunnen wegen. 

Multifunctioneel gebouw 

Het gebouw werd in 1779 al ‘multifunctioneel’ gebouwd. Op de verdieping was namelijk de stadskinderschool gevestigd. Hier kregen de kinderen van ouders die in het spinhuis werkten hun eerste onderwijs. De voordeur links leidde door het gebouw heen naar het achterliggende gasthuis. Later werd een politiebureau aangebouwd en woonde een van de weinige politieagenten hier met zijn gezin. Mooi is dat het gebouw nog steeds een publieke functie heeft. 

Bovenwaag 

Boven de IJsselsteinse Waag beschikt de Historische Kring IJsselstein over een eigen kenniscentrum. Iedere maandagmiddag van 14.00 tot 16.00 uur, dinsdagmorgen van 10.00 – 12.00 uur en donderdagavond vanaf 20.00 uur kun je hier terecht voor een nadere kennismaking of om kennis en ervaring uit te wisselen.


Bronnen: collectiebank - foto's  --  collectiebank - documenten  --  collectiebank - kranten  --  collectiebank - intern  --  monumentenregister  --  in_ijsselstein

Aantal Gepubliceerde Artikelen 15
Artikeltitel Beschrijven en bekijken. IJsselsteinse monumentenborden te kijk
Publicatienr HKIJ0113
Publicatie Afbeelding
Publicatietype Ons magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 0
Paginanummers 1-24
Artikeltitel De 'bovenwaag' als woonhuis - Familie Bloos van 1958 t/m 1971
Publicatienr HKIJ0186
Publicatie Afbeelding
Publicatietype Ons magazine
Vindplaats HKIJ gebouw "de Waag", Benschopperstraat 39-41, 3401 DG IJsselstein
Hoofdstuk 4
Paginanummers 14-24
Artikeltitel De uitvoering van de Drankwet 1881 en het resultaat
Publicatienr HKIJ0026/027
Publicatie Afbeelding
Publicatietype Ons magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 1
Paginanummers 105-114
Artikeltitel Die waech ende maet: de IJsselsteinse Waag tot 1779
Publicatienr HKIJ0060
Publicatie Afbeelding
Publicatietype Ons magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 1
Paginanummers 397-412
Artikeltitel IJsselstein in het nieuws, 1780-1850
Publicatienr IJoud0091
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud

Digitale vindplaats:

    1. DISKSTATIONHKIJmeer

      Bibliotheek HKIJ: IJoud

      Digitale vindplaats:

        1. DISKSTATIONHKIJ - File station: digitaal_archief/Documenten/Boeken

      Hoofdstuk 0
      Paginanummers -
      Artikeltitel IJsselstein monumentaal
      Publicatienr IJoud0046
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype boek
      Vindplaats

      Bibliotheek HKIJ: IJoud


      Hoofdstuk 0
      Paginanummers
      Artikeltitel IJSSELSTEIN UW WOONSTEDE - Enige gebouwen en zaken van gewicht
      Publicatienr IJoud0016
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype boek
      Vindplaats

      Bibliotheek HKIJ: IJoud

      Digitale vindplaats: 

      1. collectiebank - intern
      2. <... meer

        Bibliotheek HKIJ: IJoud

        Digitale vindplaats: 

        1. collectiebank - intern
        2. DISKSTATIONHKIJ - File station: digitaal_archief/Documenten/Boeken

      Hoofdstuk 5
      Paginanummers 59-69
      Artikeltitel IJsselsteinse stadsmuur, beproefd weerbaar - 3. De verdedigingswerken naar de toestand van 1570
      Publicatienr HKIJ0050/051
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype Ons magazine
      Vindplaats

      Digitale vindplaats: collectiebank

      Hoofdstuk 2.3
      Paginanummers 221-229
      Artikeltitel Kwetsbaar erfgoed
      Publicatienr HKIJ0164
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype Ons magazine
      Vindplaats

      Digitale vindplaats: collectiebank

      Hoofdstuk 3
      Paginanummers 25
      Artikeltitel Ontmoet Historisch IJsselstein - 08. Marie Louise van Hessel-Kassel
      Publicatienr IJoud0073
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype boek
      Vindplaats

      Bibliotheek HKIJ: IJoud

      Digitale vindplaats:

      1. DISKSTATIONHKIJ - File station: d... meer

        Bibliotheek HKIJ: IJoud

        Digitale vindplaats:

        1. DISKSTATIONHKIJ - File station: digitaal_archief/Documenten/Boeken


      Hoofdstuk 08
      Paginanummers 26-29
      Artikeltitel Ontmoet Historisch IJsselstein - 08. Marie Louise van Hessel-Kassel
      Publicatienr _000001
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype internetpublicatie
      Vindplaats

      Digitale vindplaats: website HKIJ  -- proeftuin HKIJ hub


      Hoofdstuk 08
      Paginanummers -
      Artikeltitel Samenvattend overzicht van de bebouwing
      Publicatienr IJoud0015
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype boek
      Vindplaats

      Bibliotheek HKIJ: IJoud


      Hoofdstuk 4
      Paginanummers 67-90
      Artikeltitel Sporen van criminaliteit en straf in IJsselstein
      Publicatienr HKIJ0176
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype Ons magazine
      Vindplaats

      HKIJ gebouw "de Waag", Benschopperstraat 39-41, 3401 DG IJsselstein

      Digitale vindplaats: collectiebank

      Hoofdstuk 1
      Paginanummers 4-7
      Artikeltitel Van boevenoord tot belastingparadijs
      Publicatienr IJoud0065
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype boek
      Vindplaats

      Bibliotheek HKIJ: IJoud

      Digitale vindplaats: 

      1. collectiebank
      2. meer

        Bibliotheek HKIJ: IJoud

        Digitale vindplaats: 

        1. collectiebank
        2. DISKSTATIONHKIJ - File station: digitaal_archief/Documenten/Boeken

      Hoofdstuk 0
      Paginanummers -
      Artikeltitel Waag
      Publicatienr RHC-RL_Y0033
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype internetpublicatie
      Vindplaats Digitale vindplaats: RHC-RL
      Hoofdstuk 0
      Paginanummers -
      Artikeltitel Weecht wel doet ellick recht: geschiedenis van het wegen te IJsselstein
      Publicatienr HKIJ0056
      Publicatie Afbeelding
      Publicatietype Ons magazine
      Vindplaats

      Digitale vindplaats: collectiebank

      Hoofdstuk 1
      Paginanummers 317-330