Master record (Terug naar overzicht)

Onderwerp
de Waag / het Waaggebouw
Afbeelding
Van 1779
Tot heden
Aantekeningen

Deze Waag is van 1779 maar kent een veel oudere geschiedenis. Het weegrecht was voor IJsselstein heel belangrijk. Vanaf 1345 sprak men van de Baronie van IJsselstein. Een gebied dat tot 1795 bijna de helft van de Lopikerwaard besloeg en zich tot een ha... meer

Deze Waag is van 1779 maar kent een veel oudere geschiedenis. Het weegrecht was voor IJsselstein heel belangrijk. Vanaf 1345 sprak men van de Baronie van IJsselstein. Een gebied dat tot 1795 bijna de helft van de Lopikerwaard besloeg en zich tot een half soeverein ‘staatje’ ontwikkelde. De baron van IJsselstein zwaaide hier de scepter. Dat was zo dwingend dat iedere boer in de Baronie verplicht was zijn koopwaar en vee via de stadswaag te verhandelen. Dat leverde de Baronie flinke accijnzen op. Het recht om te wegen werd verpacht aan een waagmeester. De laatste IJsselsteinse waagmeester was Jopie Geurts die in 1960 nog in functie was. In het waaggedeelte zie je een ingemetselde gedenksteen uit een vorig waaggebouw. Op de steen uit 1599 het stadswapen met weegbalans en opschrift. De tekst: ‘Weecht wel doet ellick recht’ waarschuwt ons om geen fraude te plegen! Het is bijzonder dat het weeggedeelte nog helemaal intact is. De ‘grote’ balans (uit 1767) kan naar buiten worden uitgeschoven. Er is ook nog een ‘kleine’ balans. Die hangt nu aan de muur maar werd vroeger gebruikt om op locatie te kunnen wegen. 

Multifunctioneel gebouw 

Het gebouw werd in 1779 al ‘multifunctioneel’ gebouwd. Op de verdieping was namelijk de stadskinderschool gevestigd. Hier kregen de kinderen van ouders die in het spinhuis werkten hun eerste onderwijs. De voordeur links leidde door het gebouw heen naar het achterliggende gasthuis. Later werd een politiebureau aangebouwd en woonde een van de weinige politieagenten hier met zijn gezin. Mooi is dat het gebouw nog steeds een publieke functie heeft. 

Bovenwaag 

Boven de IJsselsteinse Waag beschikt de Historische Kring IJsselstein over een eigen kenniscentrum. Iedere maandagmiddag van 14.00 tot 16.00 uur, dinsdagmorgen van 10.00 – 12.00 uur en donderdagavond vanaf 20.00 uur kun je hier terecht voor een nadere kennismaking of om kennis en ervaring uit te wisselen.


Bronnen: collectiebank - foto's  --  collectiebank - documenten  --  collectiebank - kranten  --  collectiebank - intern  --  monumentenregister  --  in_ijsselstein

Aantal Gepubliceerde Artikelen 14
Artikeltitel Beschrijven en bekijken. IJsselsteinse monumentenborden te kijk
Publicatienr HKIJ0113
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 0
Paginanummers 1-24
Artikeltitel De uitvoering van de Drankwet 1881 en het resultaat
Publicatienr HKIJ0026/027
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 1
Paginanummers 105-114
Artikeltitel Die waech ende maet: de IJsselsteinse Waag tot 1779
Publicatienr HKIJ0060
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 1
Paginanummers 397-412
Artikeltitel IJsselstein in het nieuws, 1780-1850
Publicatienr IJoud0091
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud

Hoofdstuk 0
Paginanummers -
Artikeltitel IJsselstein monumentaal
Publicatienr IJoud0046
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud


Hoofdstuk 0
Paginanummers
Artikeltitel IJSSELSTEIN UW WOONSTEDE - Enige gebouwen en zaken van gewicht
Publicatienr IJoud0016
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud

Digitale vindplaats: collectiebank - intern

Hoofdstuk 5
Paginanummers 59-69
Artikeltitel IJsselsteinse stadsmuur, beproefd weerbaar - 3. De verdedigingswerken naar de toestand van 1570
Publicatienr HKIJ0050/051
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 2.3
Paginanummers 221-229
Artikeltitel Kwetsbaar erfgoed
Publicatienr HKIJ0164
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 3
Paginanummers 25
Artikeltitel Ontmoet Historisch IJsselstein - 08. Marie Louise van Hessel-Kassel
Publicatienr IJoud0073
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud


Hoofdstuk 08
Paginanummers 26-29
Artikeltitel Ontmoet Historisch IJsselstein - 08. Marie Louise van Hessel-Kassel
Publicatienr _000001
Publicatie Afbeelding
Publicatietype internetpublicatie
Vindplaats

Digitale vindplaats: website HKIJ  -- proeftuin HKIJ hub


Hoofdstuk 08
Paginanummers -
Artikeltitel Samenvattend overzicht van de bebouwing
Publicatienr IJoud0015
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud


Hoofdstuk 4
Paginanummers 67-90
Artikeltitel Sporen van criminaliteit en straf in IJsselstein
Publicatienr HKIJ0176
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

HKIJ gebouw "de Waag", Benschopperstraat 39-41, 3401 DG IJsselstein

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 1
Paginanummers 4-7
Artikeltitel Van boevenoord tot belastingparadijs
Publicatienr IJoud0065
Publicatie Afbeelding
Publicatietype boek
Vindplaats

Bibliotheek HKIJ: IJoud

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 0
Paginanummers -
Artikeltitel Waag
Publicatienr RHC-RL_Y0033
Publicatie Afbeelding
Publicatietype internetpublicatie
Vindplaats Digitale vindplaats: RHC-RL
Hoofdstuk 0
Paginanummers -
Artikeltitel Weecht wel doet ellick recht: geschiedenis van het wegen te IJsselstein
Publicatienr HKIJ0056
Publicatie Afbeelding
Publicatietype HKIJ magazine
Vindplaats

Digitale vindplaats: collectiebank

Hoofdstuk 1
Paginanummers 317-330